Suprelorin implantaten

Dit is een speciale pagina over Suprelorin implantaten, aangezien dit een belangrijk middel is om ziektes bij vooral ex-legkippen te behandelen. Kennis met betrekking tot implantaten en de noodzaak ze te gebruiken is helaas niet overal aanwezig en vanwege het belang voor de kippen willen we zoveel mogelijk informatie geven. Wij zijn echter geen dierenarts en het is belangrijk een goede (vogel) dierenarts te zoeken voor je kip.

Wat is een (Suprelorin) implantaat?

Wij hebben het regelmatig over simpelweg een “implantaat”, de officiële naam is een Suprelorin implantaat (in het buitenland vaak Deslorelin implantaat genoemd). Een implantaat is een klein staafje dat onder de huid wordt ingebracht. De werkzame stof van het implantaat is desloreline. Desloreline is een GnRH agonist; dit middel zorgt ervoor dat de produktie van de voortplantingshormonen (testosteron en oestrogeen) wordt gestopt. Op deze manier vindt er geen eisprong meer plaats.

Implantaten worden al vele jaren gebruikt om kippen te stoppen met eieren leggen voor hun gezondheid. Een jaar of tien geleden is men in Groot Brittanië hiermee begonnen en inmiddels zijn vele andere landen gevolgd. Het implantaat zorgt ervoor dat er geen eisprong meer plaatsvindt en zodoende stopt de kip met eieren leggen. Veel problemen en ziektes die betrekking hebben op het legapparaat van de kip kunnen er mee worden voorkomen of opgelost. Legkippen zijn doorgefokt op maximale ei-produktie en dit geeft een enorme belasting op het lichaam van de kip. Het leggen van zoveel eieren is de oorzaak van veel ziektes bij de kip (lees hier meer over veelvoorkomende problemen met het legapparaat).

Heeft mijn kip een implantaat nodig?

Wanneer je kip een geredde legkip is, is de kans, naar inschatting, iets van 90% dat ze (op den duur) een implantaat nodig heeft. Vaak worden de symptomen van de zieke kip echter niet goed herkend door zowel de eigenaar als door hun dierenarts (wanneer deze onervaren is met kippen). Wanneer een ex-legkip ziek wordt, is het belangrijk om allereerst heel goed te controleren of ze geen aandoening aan haar legapparaat heeft. De volgende aandoeningen vereisen onmiddellijk een implantaat om de kip te redden:

1. : EYP: Egg Yolk Peritonitis (ontstekingen in de buik als gevolg van eieren):

De ontstekingen in de buik van de kip worden vaak niet opgemerkt. De buik raakt vaak opgezet en de kip gaat moeilijker lopen en vertoont algemene symptomen van ziek zijn. In een ver gevorderd stadium kan de ontsteking zo groot zijn geworden dat de buik van de kip heel erg opgezet raakt en de andere organen verdrukt: de kip zal het dan benauwd krijgen, omdat haar longen steeds minder ruimte hebben. Heel vaak wordt ver gevorderde EYP niet herkend en wordt het aangezien voor een longontsteking, omdat de kip zo slecht ademt. Behandeling met antibiotica bestrijdt wel (een deel van) de ontsteking in de buik, maar haalt de oorzaak niet weg. Vaak komt de ontsteking een paar weken na de antibiotica behandeling weer terug, omdat ei-materiaal zich blijft ophopen in de buik van de kip. Een implantaat is de beste manier om EYP te behandelen. Een kip die dit heeft zal de rest van haar leven implantaten moeten krijgen.

2. Eileider ontstekingen en verklevingen:

Ontstekingen in de eileider hebben als oorzaak dat er elke dag een ei doorheen moet. Het is belangrijk dat de kip zo snel mogelijk stopt met eieren leggen (aanvullende medicatie kan ook nodig zijn). Als de eileiders verkleefd zijn is het van levensbelang dat de kip nooit meer een ei legt: deze kan er simpelweg nooit meer doorheen naar buiten. Bij ernstige verklevingen kan een operatie (verwijderen van de eileiders) noodzakelijk zijn. Let wel op dat de eierstokken niet verwijderd kunnen worden, dus ook na een operatie zal de kip levenslang implantaten moeten krijgen).

3. Cloaca prolaps

Een cloaca prolaps is soms goed te behandelen door middel van het hechten van de cloaca, maar als dit niet werkt is het raadzaam de kip een implantaat te geven. Haar cloaca en legdarm zal dan lange tijd rust krijgen en niet meer dagelijks uitgerekt worden met prolapsen als gevolg daarvan.

4. Afwijkende eieren

Ook bij afwijkende eieren is het raadzaam om niet te lang te wachten met het plaatsen van een implantaat: er is dan al het een en ander gaande in het legapparaat en het voorkomen van ziekte is beter dan dat je te maken krijgt met een spoedgeval.

 

Waar kan ik een implantaat laten zetten en hoe gaat dat in z’n werk?

Een implantaat wordt altijd door een dierenarts geplaatst. Je kunt het qua formaat vergelijken met een microchip die voor honden en katten wordt gebruikt. Het wordt met een holle naald onder de huid ingebracht, meestal boven op de rug tussen de beide vleugels van de kip. Sommige artsen zetten het implantaat in de borstspier van de kip, maar dit laatste doet meestal alleen een ervaren vogelarts.

Zeker wanneer je voor het eerst een implantaat laat zetten of wanneer je kip ziek is, is ons advies om naar een dierenarts te gaan die ervaring heeft met het behandelen van kippen en het zetten van implantaten.

Op deze pagina vind je dierenartsen in Nederland die ervaring hebben met behandelen van kippen en eileider-problemen met behulp van implantaten.

Wanneer er geen ervaren vogelarts beschikbaar is bij jou in de buurt, dan kan je navraag te doen bij een reguliere dierenarts voor de mogelijkheden. Vrijwel alle dierenartsen hebben deze implantaten op voorraad, want deze worden in Nederland veelal gebruikt bij honden en fretten, om ze (tijdelijk) chemisch te castreren. Ook reguliere dierenartsen kunnen een implantaat zetten bij een kip en zij kunnen daarover advies inwinnen bij de faculteit diergeneeskunde van de Universiteit van Utrecht.

 

Wat zijn de bijwerkingen van een implantaat?

Een implantaat kan wat bijwerkingen geven. Niet elke kip heeft hier last van en het verschilt ook sterk per kip in welke mate zij er last van heeft. We noemen ze hier zodat je voorbereid bent en eventuele bijwerkingen als zodanig kan herkennen. Eventuele bijwerkingen zijn het sterkst aanwezig bij een eerste implantaat. Wanneer je implantaten blijft geven en hier telkens op tijd mee bent, zul je merken dat het tweede implantaat veel minder bijwerkingen heeft en bij volgende implantaten zul je nauwelijks meer bijwerkingen zien.

Bijwerkingen kunnen zijn: verminderde eetlust of helemaal niet eten (dit duurt vaak enkele dagen en in ernstige gevallen helpt bijvoeren of dwangvoederen), de kip kan in de rui komen, de kip kan wat minder levendig zijn (dit kan een paar weken duren). Sommige kippen ogen de eerste weken echt wat depressief en dat kan moeilijk zijn om te zien. Wat we wel eens horen is dat mensen het maar opgeven en de kip geen implantaten meer geven, terwijl de kip juist de moeilijkste periode achter de rug heeft. Het stoppen met de implantaten geeft in bepaalde gevallen juist veel meer ellende en kan levensbedreigend zijn. Het is ontzettend belangrijk om bij herhaling van implantaten er op tijd bij te zijn: je kip enkele weken eieren laten leggen en dan een nieuw implantaat laten plaatsen zorgt ervoor dat ze weer opnieuw door een eventueel lastige periode met bijwerkingen moet. Wij hebben het grootste deel van de kippen in onze opvang (en feitelijk alle geredde legkippen) implantaten gegeven en niemand had na de gewenningsperiode nog last van bijwerkingen. Wel hebben ze allemaal vele jaren extra gekregen, waar ze enorm van hebben genoten. Sommigen genieten nog steeds van hun zeer verdiende jarenlange pensioen!

Hoe lang werkt een implantaat en is eenmalig een implantaat laten zetten voldoende?

De werking van een implantaat is tijdelijk. Wanneer het implantaat is uitgewerkt, wordt het legapparaat van de kip weer actief en zal ze weer eieren gaan aanmaken. Zoals hiervoor al uitgelegd is het in veel gevallen voor de kip van levensbelang dat ze nooit meer eieren legt en in die gevallen zul je een nieuw implantaat moeten laten plaatsen als de voorgaande is uitgewerkt.

Het duurt één dag tot twee weken voordat een implantaat werkt: we hebben kippen meegemaakt bij wie het direct werkte en we hebben ook meegemaakt dat het twee weken duurde. Implantaten zijn er in twee verschillende sterktes: 4,7mg en 9,4mg. De sterkte is bij kippen vooral een indicatie voor de werkingsduur. De 4,7mg implantaten werken in theorie 2 tot 5 maanden en de 9,4mg implantaten werken in theorie twee keer zo lang, maar dit is lastig te voorspellen. De werkingsduur verschilt per kip en ook per keer, dus een voorspelling van de werkingsduur is moeilijk te geven. We hebben wel eens meegemaakt dat een implantaat maar heel kort werkte en ook wel eens dat het meer dan een jaar werkte. Het allerbelangrijkste is dat je de kip observeert om te zien of het implantaat nog werkt.

Implantaten worden vaak gebruikt ter behandeling van chronische aandoeningen. Het is daarom ook vrij zeldzaam dat een eenmalig implantaat afdoende is. Bij de meeste ziektes is het van levensbelang dat de implantaten gedurende de rest van het leven van de kip moeten worden gegeven. Wij hebben nog niet meegemaakt dat een kip genoeg had aan een enkel eenmalig implantaat, want het is toch vrijwel altijd het chronisch eieren leggen wat de oorzaak is van het probleem. Het is daarnaast nooit aan te raden om het maar “te proberen” met een eenmalig implantaat. Het risico is groot dat je alsnog vaker implantaten moet geven en dan moet je kip twee keer door de moeilijkste periode met eventuele bijwerkingen. Het eenmalig geven van een implantaat aan kippen met een chronische aandoening wordt door ons en door vele andere sanctuaries gezien als iets dieronvriendelijks.

Hoe zie ik of het implantaat werkt en wanneer is het uitgewerkt?

 Aan de kip is meestal goed te zien of het implantaat werkt. Haar gedrag en uiterlijk zullen veranderen in die van een kip die eieren legt, naar die van een kip die geen eieren legt. Onderstaande afbeelding laat enkele voorbeelden zien van kippen zonder implantaat / kippen die eieren leggen (de afbeeldingen links) en kippen met implantaat / kippen die geen eieren leggen (de afbeeldingen rechts).

Onderstaande afbeelding laat enkele voorbeelden zien van kippen zonder implantaat (de afbeeldingen links) en kippen met implantaat (de afbeeldingen rechts). Van boven naar beneden zijn dit Bella, Florence en de voetjes van Limpy.

Wanneer één of meerdere van de symptomen uit de bovenstaande tabel en afbeelding verandert, kan dit een aanwijzing zijn dat het implantaat uitgewerkt raakt. Als je kip meer kenmerken krijgt van een kip zonder implantaat, overweeg dan het implantaat te vernieuwen, ook al legt ze (nog) geen eieren. Houdt altijd goed je kip in de gaten, zodat je er snel bij kan zijn wanneer het implantaat raakt uitgewerkt. Vooral voor kippen met EYP of aangetaste eileiders is het belangrijk er snel bij te zijn en een nieuw implantaat te geven voordat er weer eieren aangemaakt gaan worden.

Maar is het geven van een implantaat niet onnatuurlijk voor de kip?

De huidige legkip, en dan vooral de industriële legkip, is zodanig door mensen doorgefokt dat zij helemaal niet meer op de oorspronkelijke kip lijkt. Vooral het eieren leggen is heel onnatuurlijk geworden. Het is natuurlijk dat de kip een aantal eieren legt, hierop gaat broeden en vervolgens de kuikens opvoedt en gedurende een paar weken tot maanden geen eieren meer legt. Het is natuurlijk dat de kip alleen in het voorjaar of de zomer een aantal eieren legt en niet in de winter. Als je je dit realiseert, begrijp je ook dat het legapparaat van huidige legkip allesbehalve natuurlijk werkt. Een implantaat stopt het eieren leggen, en daardoor komt de kip juist in een natuurlijkere toestand dan zij was met het chronische eieren leggen.

Uiteraard is medicatie geven aan een dier altijd iets waarmee we als mens ingrijpen, maar onze visie is dat we een ziek dier helpen om beter te worden, als dit binnen onze mogelijkheden ligt. Dit is ook een van de basisprincipes van onze microsanctuary. Dat een implantaat onnatuurlijk is voor de kip is eigenlijk een niet onderbouwd excuus om je kip niet te helpen een gezonder leven te leiden.

De kosten van een implantaat

Houd rekening met de kosten van een implantaat al voordat je geredde legkippen besluit te adopteren, zodat je achteraf niet voor verrassingen komt te staan.

Wij zijn van mening dat de kosten van een implantaat nooit een belemmering mogen zijn voor het onthouden van deze veelal levensreddende medische zorg.

De prijs van een implantaat varieert per dierenarts. In Nederland kost een implantaat van 4,7mg ongeveer €100 (NB: in Amerika, waar implantaten op veel grotere schaal voor kippen worden gebruikt, kosten ze 5x zoveel!). Wanneer een kip eenmaal permanent een implantaat nodig heeft, moeten er gemiddeld 2 a 3 keer per jaar nieuwe implantaten worden geplaatst. Je kan er ook voor kiezen om implantaten te gebruiken van 9,2mg, waar een kip soms wel een jaar mee doet. Op den duur is dit voordeliger (de prijs is ongeveer €170) én het betekent dat de kip minder vaak naar de dierenarts hoeft plus dat ze minder risico loopt.

Extra informatie:

NB: Er zijn studies gedaan, waarbij is aangetoond dat het hormonaal onderdrukken van eieren leggen het risico op eileider kanker significant vermindert. Met name bij legkippen (die zijn doorgefokt om extreem veel eieren te leggen) komt eileider kanker heel vaak voor. Wanneer kippen geen eieren meer leggen, is er een duidelijke vermindering in het aantal gevallen van eileider kanker (zie http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3273612/)